Engineering achter een prefab brugdek 

Johnny Stal

Voor veel weggebruikers is het nieuwe viaduct Pottendijk bij Emmen vooral een verbetering van de verkeersveiligheid en doorstroming. Wat je niet ziet, is de hoeveelheid engineering die nodig is om daadwerkelijk te kunnen bouwen. Voor Johnny Stal, projectleider en constructeur bij Lincon, is dat dagelijkse praktijk. Bij het project werkte het het ingenieursbureau aan de berekeningen en productietekeningen van de prefab dekconstructie.

Van ontwerp naar productie

Voor het viaduct Pottendijk ontving ingenieursbureau Lincon, gespecialiseerd in betonconstucties, de uitgangspunten van het ontwerp en werkte deze uit voor de prefab leverancier. “Voor de prefabricage hebben wij berekeningen en tekeningen gemaakt”, vertelt Johnny. “Daarbij nemen we de eisen vanuit het ontwerp mee in onze beschouwingen. Denk bijvoorbeeld aan de voorgeschreven verkeersbelasting over het dek. Maar ook een mogelijke aanrijding van de constructie door onderdoorgaand verkeer moet kunnen worden weerstaan. Aan de hand van deze eisen werken we toe naar productietekeningen voor de fabrikant." Het project is een typisch voorbeeld van het werk waarin Lincon gespecialiseerd is. Voor de leverancier zijn de prefab liggers uitgewerkt die samen het brugdek vormen. Daarbij ging het niet alleen om de constructieve berekeningen, maar ook om alle details die nodig zijn om de elementen daadwerkelijk te kunnen produceren en monteren.

De onzichtbare techniek achter een viaduct

Veel van het werk dat constructeurs doen, is na oplevering uit het zicht. Dat geldt ook voor dit viaduct. De liggers zijn uitgevoerd in voorgespannen beton, een techniek die al jarenlang wordt toegepast bij bruggen en viaducten. “In de fabriek worden strengen aangespannen, waarna het beton wordt gestort. Nadat het is uitgehard, worden die strengen losgelaten. Daardoor komt het beton onder druk te staan,” legt Johnny Stal uit. De voorspanning zorgt ervoor dat het beton de belastingen uit het verkeer beter kan opnemen.

Daarnaast werken de afzonderlijke liggers hier niet alleen in de lengterichting samen, maar ook in de dwarsrichting. Hiervoor zijn op locatie aanvullende spankabels aangebracht. Ook alle wapening, voorzieningen en benodigde gaines voor deze spankabels zijn meegenomen in de berekeningen en productietekeningen. “Al die facetten nemen wij mee in de modellering. Het tekenwerk hebben wij volledig in 3D gedaan, zodat alles bij elkaar komt in een ontwerp dat ook daadwerkelijk geproduceerd kan worden”, vertelt Johnny.

Proactief meedenken in het hele proces

Volgens de constructeur draait het werk niet alleen om rekenen. Juist in de uitwerking richting productie en uitvoering is afstemming met verschillende partijen belangrijk. “We zijn als bedrijf bij de engineering van dit soort liggers heel proactief.” Zo werd er afstemming gevonden over de benodigde aansluitingen tussen dekconstructie en voegovergangen. Omdat deze standaardproducten ruimte innemen, is het belangrijk dat ze niet conflicteren met andere onderdelen van de constructie. Ook werd vooraf afgestemd welke voorzieningen nodig waren om de liggers later goed te kunnen monteren.

“Bij aanvang van een project doorlopen we de stappen met de betrokken partijen. We proberen vooraf zoveel mogelijk informatie op te halen, zodat we de liggers efficiënt kunnen uitrekenen en uitwerken en alles uiteindelijk klopt.”

Beeld: 3D detail van een prefab ligger.

BRISwarenhuis als controle op de praktijk

Bij het toetsen van constructies werkt Lincon met de geldende normen en ook met eigen rekensheets en werkmethodieken. Toch is er volgens Johnny Stal vrijwel altijd iets dat gecontroleerd of opgezocht moet worden. “Veel dingen gaan op routine, maar ieder project heeft wel iets specifieks. Dan willen we snel kunnen opzoeken of controleren wat de norm voorschrijft. BRISwarenhuis gebruiken we vooral als er voor een project afwijkende of specifieke normeringen van toepassing zijn.”

Een voorbeeld zijn de berekeningen voor de opleggingen van de liggers op gewapende rubberen oplegblokken. Daarbij spelen verschillende regels en combinatiefactoren een rol. Johnny: “die kunnen we met BRISwarenhuis eenvoudig opzoeken en controleren.” Vooral de beschikbaarheid van normen en nationale bijlagen ziet hij als een belangrijk voordeel, “losse normen en nationale bijlagen zorgen vaak voor veel uitzoekwerk. In BRISwarenhuis zijn die standaard opgenomen en dat is voor ons een groot pluspunt.”

Blijven ontwikkelen

Ingenieursbureau Lincon uit Hendrik-Ido-Ambacht is gespecialiseerd in betonconstructies. Het bureau werkt voor aannemers, overheden, industriële opdrachtgevers en prefab betonproducenten aan het ontwerpen, berekenen en uitwerken van constructieve oplossingen. Het bedrijf bestaat bijna dertig jaar en Johnny Stal werkt er inmiddels ruim zes jaar als constructeur. Hij vervult sinds twee jaar ook de rol van projectleider. Die afwisseling spreekt hem aan. “Het is een leuk en gevarieerd bedrijf met een fijne teamspirit. Ik ga met plezier naar mijn werk en leer iedere dag.” Om zich verder te ontwikkelen volgt hij ontwikkelingen in de markt, leest hij vakartikelen en heeft hij de ambitie om zich in te schrijven als Register Constructeur. Voorlopig blijft één ding centraal staan: zorgen dat complexe betonconstructies niet alleen op papier kloppen, maar ook efficiënt geproduceerd en uitgevoerd kunnen worden.